Μεταγνώσεις

«Ηταν οι καλύτερες μέρες, ήταν οι χειρότερες μέρες, ήταν τα χρόνια της σοφίας, ήταν τα χρόνια της άνοιας, ήταν η εποχή της πίστης, ήταν η εποχή της ολιγοπιστίας, η εποχή του Φωτός και η εποχή του Σκότους, ήταν η άνοιξη της ελπίδας και ήταν ο χειμώνας της απελπισίας, είχαμε μπρος μας τα πάντα, είχαμε μπρος μας το τίποτε, πηγαίναμε όλοι στον Παράδεισο, πηγαίναμε όλοι στο αντίθετό του»
Ch Dickens, A Tale of Two Cities

«Εσύ κι εγώ Ζόιντ, είμαστε σαν τον Μπιγκ Φουτ. Οι καιροί περνούν, εμείς ποτέ δεν αλλάζουμε…»
Τ Πύντσον, Vineland

«Οι άνθρωποι κάνουν την ίδια τους την Ιστορία, δεν την κάνουν όμως κάτω από ελεύθερες συνθήκες, που διάλεξαν μόνοι τους, μα κάτω από συνθήκες που βρέθηκαν άμεσα, που δόθηκαν και κληρονομήθηκαν από το παρελθόν.»
K Μαρξ, Η 18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη

«Αυτοί που ελέγχουν το Μικροσκοπικό, ελέγχουν τον κόσμο»
Τ Πύντσον,
Mason & Dixon

Σάββατο 31 Μαΐου 2014

Το “Φροντιστήριο” ως παγκόσμιο φαινόμενο

Αν δεν ήταν οι τριπλές εκλογές, αυτή την περίοδο όλος ο κόσμος κι ο ντουνιάς θα ασχολιόταν με τις εισαγωγικές εξετάσεις στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και ο αέρας θα πλημμύριζε για πολλοστή φορά με τη συνήθη γκρίνια για τα χάλια της δευτεροβάθμιας. Μαζί τα σκάγια θα έπιαναν, ως είθισται και τα πανεπιστήμια, που δεν ανταποκρίνονται, ούτε και ανταμοίβουν τον τεράστιο κόπο που καταβάλουν οι μαθητές για να περάσουν τις πύλες τους: στο τέλος της πορείας, για όσους την αντέξουν, δεν περιμένει παρά η ανεργία. Αν λοιπόν, τα δημόσια γίνονταν ιδιωτικά, ίσως τότε τα πράγματα να ήταν διαφορετικά.

Ο κυριότερος δείκτης που πιστοποιεί στην κοινή συνείδηση την ανεπάρκεια των δημόσιων Γυμνασίων και Λυκείων είναι η πανταχού παρουσία των φροντιστηρίων, η φοίτηση στα οποία αποτελεί και την αναγκαία συνθήκη για τη συμμετοχή στις πανελλήνιες εξετάσεις. Δεν νοείται μαθητής να συμμετάσχει στις εξετάσεις χωρίς να έχει περάσει τα περισσότερα απογεύματα ενός ή και τριών χρόνων στα θρανία τους.

Αυτό είναι εν ολίγοις το κοινό αίσθημα ενός λαού που έχει μάθει να συμπεριφέρεται όχι καλύτερα απ' ό,τι το σκυλί του Παβλώφ. Γιατί αν έκανε τον κόπο να δει και παραπέρα θα διαπίστωνε ότι η εξωσχολική ιδιωτική, συμπληρωματική του δημόσιου σχολείου εκπαίδευση, κοινώς τα “Ιδιαίτερα” και το “Φροντιστήριο” απαντώνται σε όλα τα μέρη του κόσμου, με επιταχυνόμενο μάλιστα ρυθμό, ακόμα και σε εκείνα για τα οποία δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι διαθέτουν ένα άρτιο εκπαιδευτικό σύστημα. Λίγοι για παράδειγμα γνωρίζουν ότι οι πολυπαινεμένοι μαθητές της Ν. Κορέας, οι οποίοι πρωτεύουν σε όλες τις εξετάσεις τύπου PISA κλπ, ξοδεύουν πολύ περισσότερο χρόνο σε ιδιωτικά φροντιστήρια, τα hagwons, απ' οτι στα σχολεία τους, κι απ' οτι όλα τ' άλλα παιδιά του κόσμου, ότι τα φροντιστήρια αποτελούν mega-επιχειρήσεις στις οποίες επενδύουν από την Goldman Sachs ως την Carlyle, και ότι ο πιο διάσημος φροντιστής της χώρας, που κερδίζει περί τα 4 εκατ. δολάρια το χρόνο φτάνει στο σημείο να τεμαχίσει το σώμα σε μετοχές και να το εισάγει στο χρηματιστήριο της Σεούλ για τα περαιτέρω.

Στα διάφορα ταξίδια μου δεν ήταν λίγες οι φορές που ο φακός έτυχε να πιάσει διαφημιστικές αφίσες φροντιστηρίων για τις εισαγωγικές εξετάσεις στα πανεπιστήμια από την Ιταλία ως τη μακρινή Βολιβία. Το ότι η ζήτηση για πανεπιστημιακή εκπαίδευση αυξάνει με τα χρόνια δεν οφείλεται σε κάποια έκρηξη φιλομάθειας, αλλά στην αυξανόμενη σπάνη των λεγόμενων “καλών” θέσεων εργασίας. Η στόχευση σε ένα περιορισμένο αριθμό εξ αυτών έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του ανταγωνισμού για εκείνες τις πανεπιστημιακές σχολές οι οποίες έχουν και τις μεγαλύτερες πιθανότητες να τις εξασφαλίσουν.

Οι εισαγωγικές εξετάσεις δεν αντανακλούν την ποιότητα κανενός εκπαιδευτικού συστήματος ή σχολείου, καθ΄οτι τα παλούκια μπροστά στο τέρμα μπορούν να μετακινούνται άλλοτε πιο μπροστά κι άλλοτε πιο πίσω ώστε κάθε φορά να σκοράρει ένας συγκεκριμένος αριθμός μαθητών, κάθε φορά και μικρότερος όσον αφορά τις “καλές σχολές”.

Κι όσο οι θέσεις εργασίας που πληρώνουν σπανίζουν, τόσο αυξάνεται ο ανταγωνισμός, και τόσο αυγατίζουν τα φροντιστηρια. Η ανεργία που περιμένει στη γωνιά μια μεγάλη μερίδα αποφοίτων δεν οφείλεται τόσο στις όποιες ανεπάρκειες του εκπαιδευτικού συστήματος, όσο στις στρεβλώσεις της ίδιας της αγοράς εργασίας. Και η εκπαίδευση, όσο άριστη και να είναι, από μόνη της δεν φτιάχνει δουλειές.

Δεν είναι λοιπόν περίεργο που η βιομηχανία “Φροντιστήριο” γνωρίζει αλματώδη ανάπτυξη σε πολλές χώρες ανά την υφήλιο ανεξαρτήτως μεγέθους και οικονομικής κατάστασης. Σύμφωνα με το Forbes, ο τζίρος στην παραπαιδεία μέχρι το 2018 θα ξεπεράσει τα 102 δις δολάρια παγκοσμίως, με οδηγούς στην κούρσα τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και τις χώρες της Άπω Ανατολής, αλλά πάνω απ' ολες την τρελαμένη Ν. Κορέα, η οποία και καλύπτει το 15% του παγκόσμιου τζίρου. Το ποσό που ξοδεύουν οι Νοτιοκορεάτες γονείς στα ιδιωτικά μαθήματα ξεπερνάει το κόστος της δημόσιας εκπαίδευσης. Το ίδιο συμβαίνει και στην Τουρκία. Η μετάβαση στην οικονομία της αγοράς έχει παρασύρει και Κίνα, Βιετνάμ, ορισμένες Αφρικανικές χώρες, καθώς και τις χώρες του πρώην Σοβιετικού μπλοκ. Στο δε Αζερμπαϊτζάν, τη Γεωργία, την Καμπότζη, την Αίγυπτο και τη Λιβύη το μεγαλύτερο μέρος της σχολικής ύλης έχει ανεπισήμως “πουληθεί” στα φροντιστήρια.

Στη Γαλλία, όπου ο ανταγωνισμός για την εισαγωγή σε κάποια από τις École είναι ανελέητος, η ίδια η κυβέρνηση ενθαρρύνει τα φροντιστήρια με φοροαπαλλαγές επί των διδάκτρων. Ο τζίρος ξεπερνάει το $1δις ετησίως. Το ίδιο και στη Γερμανία. Η Μαλαισία και Σιγκαπούρη επιτρέπουν στους δασκάλους ορισμένες ώρες ιδιωτικής διδασκαλίας. Ενώ, προς το παρόν οι Σκανδιναβικές χώρες είναι εκτός χορού.

Στη Μ. Βρετανία, όπου κι εκεί η ανεργία θερίζει, το 25% των μαθητών κάνει “ιδιαίτερα”. Στο Λονδίνο το 40%. Κάθε οικογένεια ξοδεύει κατά μέσο όρο 2,750 λίρες για κάθε παιδί το χρόνο, ενώ ο συνολικός τζίρος αγγίζει τα 6 δις. Το ωριαίο κόστος βρίσκεται ανάμεσα στις 25 και 40 λίρες.

Στο Ισραήλ, τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα. Σχεδόν, το 50% των μαθητών στο Γυμνάσιο και Λύκειο καταφεύγουν σε “ιδιαίτερα”, με το μέσο κόστος να ανέρχεται στα 5,120 δολάρια. Η αντίστοιχη αγορά εκτιμάται στα 300 εκατ. Και το ωριαίο κόστος κυμαίνεται ανάμεσα στα 25 με 50 δολάρια.

Συγκριτικά, στην Ελλάδα η εν λόγω αγορά αποτιμάται στο 1 δις ευρώ κατ' έτος.

Πηγή: e-cynical

Παρασκευή 2 Μαΐου 2014

Ο Δεκάλογος του Καπιταλισμού - version I



1
Να προλαβαίνεις να κάνεις στους άλλους αυτό που δε θέλεις να κάνουν οι άλλοι σε σένα πριν προλάβουν οι άλλοι να κάνουν σε σένα αυτό που δε θέλουν να κάνεις σ’ αυτούς.

2.
Να επιθυμείς τα πάντα του πλησίον σου. Και να τα αποκτάς όσο πιο φτηνά γίνεται και μετά να τα πουλάς όσο πιο ακριβά γίνεται.

3.
Η απόδοση του κεφαλαίου σου να είναι ο Κύριος ο Θεός σου, να μην έσονταί σοι θεοί έτεροι πλην αυτού. Να μη σκέφτεσαι πράγματα όπως ηθική, ελευθερία, κοινωνική αλληλεγύη, οικολογία, πράγματα που μπορεί να εμποδίσουν το δικαίωμά σου στο κέρδος και στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων σου.

4.
Υποστήριζε την κυβέρνηση που θα σου εξασφαλίζει τη δυνατότητα να επενδύεις και να κερδίζεις και μην ενδιαφέρεσαι για τον πόνο που μπορεί να προκαλεί.

5
Να ελέγχεις τις τράπεζες – το να δανείζεις χρήματα είναι η ιερή δύναμη: η εκ του μη όντος εις το είναι παραγωγή.

6.
Να ελέγχεις και τα ΜΜΕ, το πνεύμα, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό: όλα τα βιβλία, όλες οι ταινίες, όλα τα σχολεία. Κάνε τις αξίες σου αξίες τους.

7.
Περιόρισε και αν χρειαστεί εξόντωσε όποιους ζητήσουν δικαιώματα επί της απόδοσης του κεφαλαίου σου. Ακόμα και τα ίδια σου τα παιδιά. Γιατί αλλιώς όλο αυτοί θα σκοτώσουν το Θεό σου.

8.
Αρνήσου κάθε ισορροπία, κάθε ισότητα, κάθε αλληλεγύη.

9.
Βίαζε τη φύση. Βίαζε τη φύση των ζώων. Βίαζε και τη φύση των ανθρώπων αν αυτό βολεύει το κέρδος σου.

10.
Να υμνείς εις τον αιώνα τον άπαντα την Αγία Ιδιωτικοποίηση και τη δόξα της Ελεύθερης Αγοράς

Πέμπτη 1 Μαΐου 2014

Φυσικές καταστροφές και ανάπτυξη



Συνολικός αριθμός φυσικών καταστροφών (που πιθανώς επηρεάζονται από την ανθρώπινη συπεριφορά=πλημμύρες, ανεμοστρόβιλοι) ανά περιοχή





Κατανομή των απωλειών ανά περιοχή (1970-2008)




Οι απώλειες ανά περιοχή (%) 1970-2008



Κατανομή ποσοστών απωλειών ανά περιοχή και τύπο καταστροφής (1970-2008)


H συσχέτιση με τη φυσικων καταστροφών με την ανάπτυξη



Που σημαίνει: 99% συσχέτιση για Β Αμερική, Δ Ευρώπη, Ασία-Ειρηνικό, Λατ Νοτ Αμερική  και 92% για Κεντρ Ανατ Ευρωπη και Αφρική

Θύματα vs ΑΕΠ/κεφαλή

Πηγές:

  • Derek K. Kellenberg, Ahmed Mushfiq Mobarak. Does rising income increase or decrease damage risk from natural disasters? Journal of Urban Economics 63 (2008) 788–802.
  • Cavallo et al. Natural Disasters and Economic Growth. Inter-American Development Bank, 2010.
  • World macroeconomic research

Τρίτη 22 Απριλίου 2014

Το εισόδημα των εργατριών του έρωτα – η εξέλιξη του στον 20ο αιώνα





Ο πίνακας  μιλάει μόνος του (σε τιμές 2007):

Ετήσιο εισόδημα($)                                             1911                                                       2007
Πόρνες δρόμου                                                   25000                                                    18000
Πολυτελείας                                                      430000                                                   200000
Ως (%) ποσοστό του
εισοδήματος των
εργαζόμενων σε εμπορικά
καταστήματα
                                                       385                                                         144
(%) Ποσοστό ανδρών
που έχουν πληρώσει για σεξ                                69 (μόνο λευκοί)                                              15


Για περισσότερα εδώ

Δευτέρα 21 Απριλίου 2014

«Νερό, νερό παντού/και ούτε μια σταγόνα να πιούμε»-Το Δίλημμα του Καινοτόμου




Ο Clayton M. Christensen (CMC) θεωρείται ο κορυφαίος στοχαστής του καινοτομικού επιχειρείν.

Καθηγητής στο Χάρβαρντ, επίσκοπος της Εκκλησίας του Ιησού Χριστού των Αγίων των Τελευταίων Ημερών (Μορμόνοι) και επιχειρηματίας.

Οι απόψεις του και η θεωρία του έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον με δεδομένο ότι, όπως και αν το δει κανείς, είτε είναι οπαδός είτε αντίπαλος του καπιταλισμού, η μόνη δίεξοδος του συστήματος από την κατάρρευση έγκειται στην τεχνολογική καινοτομία.

Το βιβλίο του που τάραξε τα νερά ήταν το «Δίλημμα του Καινοτόμου) (1997) στο οποίο υποστηρίζει ότι οι παραδοσιακές εταιρίες υπερβάλλουν στη σημασία που δίνουν στις τρέχουσες ανάγκες του καταναλωτή, με αποτέλεσμα να αποτυγχάνουν να υιοθετήσουν νέες τεχνολογίες και επιχειρηματικά μοντέλα που θα ικανοποιήσουν μελλοντικές καταναλωτικές ανάγκες. Το αποτέλεσμα είναι και η αποτυχία των εταιριών αυτών στο μέλλον. (Για μια κατατοπιστική εισαγωγή και κριτική απιτίμηση, βλ το review ενός practicioner εδώ).
 
O CNC εισήγαγε τον όρο disruptive innovation (ανατρεπτική, αποδιαθρωτική καινοτομία)
για να περιγράψει την καινοτομία που δημιουργεί νέες αγορές και δίκτυο αξιών (value market) και ανατρέπει τις υπάρχουσες και τα υπάρχοντα αντίστοιχα μέσα σε λίγα χρόνια ή δεκαετίες.


Η ιδέα της αποδιαθρωτικής καινοτομίας βασίζεται στο γεγονός ότι σε κάθε αγορά υπάρχει μια τροχιά βελτίωσης της απόδοσης που μπορούν οι καταναλωτές να απορροφήσουν ή να εκμεταλλευτούν.



Η παρακάτω εικόνα δείχνει πως οι καταναλωτές κατανέμονται μεταξύ διαφορετικών τροχιών απόδοσης σε όρους δυναμικού απορρόφησης/εκμετάλλευσης.


Μερικοί καταναλωτές είναι υψηλών απαιτήσεων/προσδιοκιών και θέλουν να αγοράσουν προϊόντα υψηλής αποδοτικότητας. Άλλοι είναι χαμηλότερων απαιτήσεων και ικανοποιούνται με φθηνά και απλά προϊόντα. Οι καινοτομίες ωθούν τα προϊόντα πάνω από την τροχιά αποδοτικότητας και η έρευνα έχει δείξει ότι σε κάθε αγορά, καθώς οι εταιρίες βελτιώνουν συνεχώς τα προϊόντα τους, υπερβαίνουν τις δυνατότητες απορρόφησης/εκμετάλλευσης των προϊόντων από τους καταναλωτές.

Η ασυνέχεια μεταξύ των δυνατοτήτων ενός προϊόντος και της ικανότητας του καταναλωτή να τις χρησιμοποιήσει, ανοίγει το δρόμο για τις αποδιαρθρωτικές καινοτομίες.

Υπάρχουν γενικά δυο τύποι αποδιαρθρωτικών καινοτομιών (αν και η τυπολογία μπορεί να επεκταθεί περαιτέρω).

Στον πρώτο τύπο ανήκουν αυτές που δημιουργούν νέες αγορές καθώς επιτυγχάνουν να φέρουν καινούργιους καταναλωτές. Το απόλυτο παράδειγμα του είδους αυτού είναι οι προσωπικοί υπολογιστές.

Στον δεύτερο τύπο ανήκουν αυτές που αφορούν υπερκορεσμένους καταναλωτές μέσα από ένα επιχειρηματικό μοντέλο χαμηλότερου κόστους. Το είδος αυτό είναι χαρακτηριστικό στη λιανική πώληση. Παράδειγμα η Wal-Mart. Πουλάει φθηνότερα και βασίζεται στο μεγάλο τζίρο. Ή η Ryanairpoy σήμερα εξυπηρετεί περισσότερο κόσμο από την British Airways.

Φυσικά, υπάρχουν και υβρίδια, τα οποία ξεκινώντας από το δεύτερο είδος μετασχηματίζονται σε πρώτους είδους ή και αντίστροφα (κινητά τηλέφωνα).

Ο CMC πιστεύει ότι ο καπιταλισμός έχει χαλάσει και χρειάζεται επιδιόρθωση.

Θεωρεί τους σύγχρονους καπιταλιστές και επενδυτές αδιάφορους για τον πραγματικό (κατ’ αυτόν) καπιταλισμό και εγκλωβισμένους σε μοντέλα που προωθούν την κερδοφορία υποτιμώντας την ανάπτυξη. Δεν μπορούν να καταλάβουν ότι η εμμονή σε αυτά είναι καταστροφική μακροπρόθεσμα, αντίθετα από την υιοθέτηση μοντέλων που ευνοούν την ανάπτυξη και (σε δεύτερο βαθμό) την μακροπρόθεσμη κερδοφορία.

Χαρακτηριστικά τους παρομοιάζει με το γέρο ναυτικό του Κόλριτζ που αναφωνεί:

«Νερό, νερό παντού/και ούτε μια σταγόνα να πιούμε».